Sosiaalʼlaž lääin ouddmõš da täällvuäʹpstummuš

Jõs tuu täällvueʹǩǩ lij mottjam kruuʹta ouddmiârkkân reâuǥteʹmesvuõđ, puâccjummuž, rätkkjummuž leʹbe nårrjum vieʹlji diõtt da tuʹst lie vaʹǯǯtõõzz spraavdõõttâd vieʹltʼteʹmes mieʹrrkõskksaž koolin, vääʹld õhttvuõđ jiijjad vuuʹd sosiaalkääzzkõõzzid. Taarb mieʹldd tuʹnne nõõmeet jiijjad tuâjjla, ǩii tuejjad õhttsažtuâj sosiaalʼlaž lääin ouddmõõžž sosiaalvuäʹpsteejiʹvuim da täällvuäʹpsteejivuiʹm.

Vuäitak väʹldded õhttvuõđ sosiaalʼlaž lääin ouddmõõžž vuäʹpstõʹsse še, jõs tuʹst lie põõšši puåtti da snäätnai jieʹllemvueʹǩǩ, leâša taarbšak täällvuäʹpstõõzz da -ohjjummuž ouddmiârkkân täi vääras:

• täällvaaldšummša,
• vieʹlji õhttummša da veäʹlǧǧvueʹjj čiõlǥummša leʹbe
• tuʹst lij teâđast vieʹltʼtemes haʹŋǩǩummuš, koozz jiõk vueiʹt vuäǯǯad jeeʹres ouddõõzzid leʹbe mååžnamääinlaž lääin

Täällvuäʹpstummuž kääzzkõs lij jurddum pukid Lappi pueʹrrvââjjamvuuʹd aassjid, ǩeäin lie uʹcc leʹbe jõnn täällkõõččmõõžž.

Sosiaalʼlaž lääin määin:

• Lääin vuäǯǯai dommkåʹdd âlgg leeʹd Lappi pueʹrrvââjjamvuuʹdest da oocci âlgg teäʹnʼjed occânj, leâša leeʹd mäʹhssempâstlvaž.
• Lääin vuäǯǯmõš ouddlâstt mieʹrrkõskksaž põõššinallšem puåttjid, mâʹte pääʹlǩ, jeältõõǥǥ leʹbe jeeʹres mieʹrrkõskksaž puåtti.
• Ouddâl lääin ooccmõõžž oocci âlgg čiõʹlǧǧeed, lij-a suʹst vuõiggâdvuõtt jiiʹjjes jieʹllemvueʹjj meâldlaž ouddõõzzid, mâʹte jälstemtuärjjõʹsse, reâuǥteʹmesvuõttstaaʹne, puõccmõõžž tueʹrjid da piʹrǧǧeemstaanouddõõzzid.
• Lääin jeäʹt vuõittu miõttâd vueʹjjin, koʹst oocci ij teäʹne occânj, oocci vuäitt mååžna ääiʹj seʹst šeäʹštted tieʹǧǧ, koin käʹtted läinntaarbes leʹbe ooccjest lij vuäittmõš vuäǯǯad mååžnamääinlaž lääin jeeʹres läinnmarkknin.

Sosiaallaž läinnouddmõš on sosiaalhueʹlle kollʼjeei läinnouddmõš, koon õõlǥtõssân lij cõggâd tällsaallaž čårrnummuš da pâiʹlveälggõõvvmõš de oouʹdeed oummu da piârri jiõččnaž piʹrǧǧummuš.

Pueʹrrvueiʹttemvuʹvdd vuäitt riâššâd sosiaallaž läinnouddmõžžâst tuʹmmjemes veeidasvuõđâst. Lääin vueiʹtte vuâđđõttum määiʹnest miõđted ooumže, ǩeäʹst ij leäkku vääʹnespuåđõõzzâs da vääʹnesväärlažvuõđ diõtt jeeʹresnalla vueiʹtlvažvuõtt vuäǯǯad lääin mååžna määinain da ǩeäʹst liâ oodd seʹlvvned lääin mååusat mäʹhssmõõžžâst. Lääin tuʹmmjeʹmmen väʹldde vuâmmša ooʹcci puåđõõzzid da kuulid, väär, vieʹlj da teäʹnʼjemvueiʹtlvažvuõđ .

Sosiaallain lääinain vaʹsttad pueʹrrvueiʹttemvuʹvdd.