Uccjooǥǥ sosiaalkoontâr

Dommhåidd miârkkšââvv hoiʹddjummuž, huõllâânnmõõžž da toiʹmmjempâstlvažvuõđ tuärjjeei kääzzkõõzzid, koid uuʹdet domoi.

Jååʹđtemkääzzkõõzzid vuäitt vuäǯǯad, jõs lie vaiggâdvuõđ liikkummšest ij-ǥa vueiʹt vââʹjj, puõʒʒâlm leʹbe ââʹjj diõtt ââʹnned õõlmâs jååʹttemneävvaid.

Piârhååidain juuʹrdet ââʹǩǩoummu hoiʹddjummuž da huõl âânnmõõžž riâššmõõžž piârhoiʹddjeei dååma leʹbe oummu, koon hååidat, dååma.

Ââʹǩǩoummi sosiaaltuâjj vieʹǩǩat pâʹjjel 65-ekksaid, ǩeäk taarbše tueʹrj aʹrǧǧe, toiʹmmjempâstlvažvuõʹtte, jälstummša leʹbe tällõõzzlaž vaiggâdvuõđid.

Tuärjjkääzzkõõzz vieʹǩǩte dååma piʹrǧǧummuž teʹl, ko jiõk teänab spraavdõõđ juõʹǩǩpeivvsaž jälstummša da äʹššummša õhttneei tuâjain jiõčč.

Jååttmõõžž tueʹrj kääzzkõõzzid leäʹt jurddum lääʹmes oummuid, ǩeäk jie vueiʹt ââʹnned õõlmlaž jååttlõkneävvaid mååžnteʹmes vaiggâdvuõđitää.

Lääʹmes ooumaž vuäitt vuäǯǯad jälstummuž tueʹrj, jõs son taarbaš vieʹǩǩ leʹbe tueʹrj, što vuäitt hoiʹddjed juõʹǩǩpeivvsaž tååimees.

Vuäitak leeʹd õhttvuõđâst lääʹmes oummui kääzzkõõzzid, jõs taarbšak tuärj aarǥ tååimaid kuʹǩesäiggsaž vââʹjj leʹbe puõʒʒâlm diõtt.

Ouddnemvâkksaž oummust vuäitt leeʹd vuõiggâdvuõtt tuâjjtåimmʼmõʹšše, jõs son ij vueiʹt vuässõõttâd sosiaalhuâll-lääʹj meâldlaž tuâjjtåimmʼmõʹšše.

Päärna vueiʹtet sâjjdâʹtted päärnaisuõjjlemstroiʹttla huõđđuvälddmõõžž õhttvuõđâst leʹbe jõs päärna vueʹǩǩ ooudald jeäʹrab ämmtallaš silttummuž.

Lääʹmes oummui peiʹvvtåimmʼmõõžž mieʹrr lij tueʹrjjeed lääʹmes oummu vuârrvaikktõõzz da vuässadvuõđ di tåimmamoodd da jiiʹjjes viõusâsvuõđid.

Dommkääzzkõs lij konkreettlaž veäʹǩǩ tij piârri aʹrǧǧe. Dommkääzzkõõzz tuâjjlaž vuäitt vieʹǩǩted ouddmiârkkân päärnaihååidast da põrtt-tuâjain.

Ruåtthååidain juuʹrdet lääʹmes leʹbe puõcci oummu hååid riâššmõõžž dååma nuʹtt, što suu håiddjen tåimm roodnairuått leʹbe jeeʹres õõldâsooumaž.

Piârtuâjj lij obbvälddsaž, plaanuum da kuʹǩesäiggsaž piârrji tueʹrjjummuš.

Ruåtthååidain juuʹrdet lääʹmes leʹbe puõcci oummu hååid riâššmõõžž dååma nuʹtt, što suu håiddjen tåimm roodnairuått leʹbe jeeʹres õõldâsooumaž.

Vuõrâsoummui sosiaaltuâjj vieʹǩǩat, jõs leäk pâʹjjel 18-ekksaž da taarbšak tuärj, ohjjummuž da vuäʹpstummuž jeeʹresnallšem jieʹllemvuõʹjjin.

Ruåtthåidd miârkkšââvv âkkõõvvâm, lääʹmes leʹbe puõcci oummu hååid riâššmõõžž dååma. Ruåtthoiddu vuäitt vuäǯǯad tällõõzzlaž da tååimlaž tuärjjõõzz.

Säursmõʹtti reâuggtoiʹmmjummuš lij jurddum oummuid, kook lie leämmaž reâuǥteʹmesvuõđ leʹbe jeeʹres määin diõtt kuuʹǩǩ meädda reâuggmarkknin.

Šiõttlõõvvâmvalmštõõllmõš vieʹǩǩat lämmaz leʹbe lossânji puõʒʒi di suu õõldâsoummuid šiõttlõõvvâd vââʹjj leʹbe puõʒʒâlm mieʹldes puʹhttem muttsin.

Sosiaalʼlaž säursmâttmõš lij viõusuum tuärjj, koin raʹvvjet vieʹǩǩ taarbšeei sosiaalʼlaž toiʹmmjempâstlvažvuõđ da oouʹdeet vuässadvuõđ.

Tiuddeei leʹbe cõggi piʹrǧǧeemtuärjjõõzz mieʹrren lij staaneed piʹrǧǧummšad da oouʹdeed jiõččnaž spraavdõõttmõõžžad.